In elke vorm van gemeenschappelijk wonen kiezen mensen er vrijwillig voor om een woonst of een site te delen, in die zin dat privé-woonruimte gecombineerd wordt met al dan niet uitgebreide gemeenschappelijke voorzieningen, binnen en/of buiten. De bewoners in huisdelen leven onder één dak en delen meer woonruimte en functies dan in een cohousing-project en veel meer dan in cowonen.
Wat is huisdelen of woningdelen?
Als je met meerdere mensen een woning deelt, dan spreken we van ‘huisdelen’. Soms wordt de term ‘woningdelen’ gebruikt of spreekt men van ‘wonen onder 1 dak’. Studenten en jonge werkenden kennen deze formule van samenwonen maar al te goed:
‘gemeenschapshuizen’ herbergen al decennia lang de jongere leeftijdscategorie waar men privé slaapkamers combineert met gedeelde functies voor keuken en sanitair. Meestal hebben gemeenschapshuizen een meer tijdelijk karakter. Na de studententijd kiezen jonge mensen doorgaans
opnieuw voor het individueel wonen. Maar er zijn steeds meer uitzonderingen.
Een ‘woongroep’ is zoals een gemeenschapshuis maar met een meer blijvend karakter. De bewoners zijn iets ouder, gaan uit werken en kiezen er voor om een huis te delen waarin ze een privé slaapkamer (vaak annex zithoek, wasgelegenheid, ...) combineren met een gemeenschappelijke keuken, sanitair, buitenruimte,...
Kenmerken
Kenmerkend voor huisdelen is dat samenwonenden als een groot huishouden samen leven. Het gedeelde gebruik is intentioneel en vrijwillig. Er zijn geen aparte huurcontracten voor de individuele kamers. Het bestaan van individuele huurcontracten is een element waardoor de situatie kan gezin worden als kamerverhuur. Om een woning op te delen in kamers is een omgevingsvergunning nodig.
Het ontwerp van een samenhuisproject moet spontane ontmoetingen bevorderen en het benutten van gemeenschappelijke voorzieningen stimuleren met respect voor individualiteit en de persoonlijke levenssfeer.
Wat niet?
Ook al zijn er veel gelijkenissen met kloosterordes, woonzorgcentra en het leven in kazernes, deze woonvormen kunnen niet als gemeenschappelijk wonen gezien worden omdat er sprake is van een hiërarchische structuur en de bewoners vaak geen inspraak of geen andere optie hebben dan deze woonvorm.
Voordelen
Samenhuizen biedt heel wat voordelen, zowel voor de samenhuizers zelf als de omgeving.
Sociale voordelen
Samenhuizen biedt een antwoord aan de individualisering van de maatschappij. Je vindt er de samenhang en de ‘band tussen dorpsbewoners’ terug. Solidariteit, samenwerking en steun ontwikkelen zich gemakkelijker wanneer je dagelijks met elkaar leeft. Je kan afspraken maken over boodschappen en zorg voor elkaar en helpt elkaar een handje waar mogelijk.
Economische voordelen
Samenhuizers delen naast een woning ook infrastructuur. Gedeeld gebruik maakt dat de individuele kost ook omlaag gaat. Je draagt samen de lasten en spaart zo wat centen uit.
Ecologische meerwaarde
Samenhuizers hebben een kleinere ecologische voetafdruk. Gedeeld gebruik en een kleiner ruimtebeslag zorgen naast een schaalvoordeel voor je portefeuille ook een schaalvoordeel voor het milieu en het klimaat.
Nadelen?
Als je gaat huisdelen dan worden alle inwoners ingeschreven op hetzelfde adres en wordt iedereen tot hetzelfde gezin gerekend. Dat kan invloed hebben voor bepaalde vervangingsinkomens en heeft naast fiscale en sociale gevolgen ook juridische gevolgen.
Goede afspraken maken goede vrienden
Meer nog dan in bvb. cohousing (met grotere en meer autonome privé ruimte) zijn in een gemeenschapshuis of woongroep je medebewoners erg belangrijk. Je deelt niet alleen de dagelijkse leefruimte samen, maar ook een deel van je leven. Om je tijd in huisdelen tot een positieve ervaring te maken is het dus essentieel om je huisgenoten met zorg te kiezen en goede afspraken te maken rond de leefbaarheid.
Waar beginnen?
De medewerkers van het woonloket staan je graag bij in je eerste verkennende stappen. Je kan ons bereiken via woonenergieloket.diest@igo.be. Wij bekijken graag met jou je idee en verwijzen gericht door naar experten waar nodig.
Samenhuizen vzw heeft een uitgebreide wegwijzer uitgewerkt voor iedereen die geïnteresseerd is in samenhuizen.
