Vanaf 1 januari 2027 slaan Aarschot, Diest, Scherpenheuvel-Zichem en Tienen de handen in elkaar voor een nieuwe intergemeentelijke erfgoedwerking onder de naam Erfgoed Hagelandse Steden. De vier steden kiezen daarmee bewust voor een bovenlokale aanpak die het rijke erfgoed van de Hagelandse steden sterker wil beschermen, ontsluiten, verbinden en zichtbaar maken.
Want erfgoed stopt niet aan de stadsgrenzen: historische verhalen, tradities, landschappen en collecties verbinden de vier steden vandaag al met elkaar.
Een bovenlokale erfgoedwerking
Erfgoed Hagelandse Steden wordt een herkenbaar aanspreekpunt voor iedereen die met onroerend, roerend of immaterieel erfgoed bezig is of er vragen over heeft. Inwoners, vrijwilligers, erfgoedverenigingen, erfgoedgemeenschappen, eigenaars en professionele erfgoedspelers kunnen er terecht met vragen over alle vormen van erfgoed: van monumenten en landschappen tot collecties, archieven, tradities en vakmanschap. Door expertise en middelen te bundelen, kunnen de vier steden meer kennis delen, gezamenlijke projecten opzetten en erfgoedvraagstukken bovenlokaal aanpakken.
De Hagelandse steden kennen een bijzonder rijke en gelaagde geschiedenis. De vier steden delen niet alleen een geografische en historische context, maar ook heel wat erfgoedthema's. De relatie tussen stad en platteland, riviervalleien, religie en devotie, en de historische ontwikkeling van de steden verbinden vandaag het erfgoed van Aarschot, Diest, Scherpenheuvel-Zichem en Tienen.
Van erfgoedzorg tot erfgoedbeleving
De nieuwe werking wil zowel inzetten op het behoud en beheer van erfgoed als op het toegankelijk maken ervan voor een breed publiek. Dat betekent onder meer ondersteuning voor erfgoedverenigingen en vrijwilligers, advies rond collecties, digitalisering en registratie, begeleiding en adviezen rond onroerend erfgoed en aandacht voor het borgen van immaterieel erfgoed.
Tegelijk wil Erfgoed Hagelandse Steden inwoners actief betrekken bij het erfgoed van hun omgeving. Via publieksprojecten, educatieve initiatieven, vormingen en netwerkmomenten wil de werking erfgoed dichter bij inwoners brengen en nieuwe doelgroepen aanspreken.
Een belangrijke ambitie is bovendien om samen met inwoners, vrijwilligers, verenigingen en experten op zoek te gaan naar de gedeelde erfgoedlijnen van de vier steden. Die verhalen en verbindingen kunnen de basis vormen voor toekomstige projecten en initiatieven die het Hagelandse stedelijk erfgoed over de stadsgrenzen heen zichtbaar maken.
Vlaamse werkingssubsidies
De werking wordt vanaf 2027 gedragen door de deelnemende steden en ondersteund via Vlaamse werkingssubsidies. Voor de onroerend-erfgoedwerking is inmiddels duidelijk welke Vlaamse ondersteuning wordt toegekend. Voor de cultureel erfgoedcel is het nog wachten op duidelijkheid over de Vlaamse werkingssubsidies en de impact van de aangekondigde besparingen. Desalniettemin kijken de steden er uit om dieper in deze erfgoedsamenwerking te duiken.